Βιταμίνη D και συνολική υγεία

Η βιταμίνη D είναι η μόνη βιταμίνη της οποίας η σύνθεση εξαρτάται από την ηλιοφάνεια και την έκθεση στον ήλιο. Κατά τη διάρκεια της έκθεσης στον ήλιο, μια ουσία που βρίσκεται στο δέρμα, η 7-δεϋδροξυχοληστερόλη απορροφά την υπεριώδη ακτινοβολία Β με αποτέλεσμα να συντίθεται η βιταμίνη D3. Μια μεγάλη ποικιλία παραγόντων επηρεάζουν την παραγωγή της βιταμίνης αυτής όπως η ώρα της ημέρας, η εποχή, το υψόμετρο, το χρώμα του δέρματος, η χρήση αντηλιακών και η ηλικία. Για παράδειγμα, η βιταμίνη D παράγεται στο δέρμα από τον  Απρίλιο μέχρι το Σεπτέμβριο σε μεγαλύτερη ποσότητα. ένα αντηλιακό με δείκτη προστασίας 30 μειώνει την παραγωγή της βιταμίνης D κατά 95%. Οι Αφρο-αμερικανοί χρειάζονται 5 έως 10 φορές μεγαλύτερη έκθεση ώστε να παράγουν ικανοποιητικά επίπεδα βιταμίνης D στο δέρμα τους. Ένας 70χρονος παράγει περίπου το 25% της βιταμίνης D απ'  ότι όταν 20 χρονών. 

Το δέρμα έχει πολύ μεγάλη ικανότητα να παράγει βιταμίνη D. Ένας ενήλικας ο οποίος εκτίθεται στον ήλιο μέχρι να αποκτήσει ένα ελαφρύ χρωματισμό μπορεί να παράγει μέχρι και 24000 IU μέσα στις επόμενες 24 ώρες. Και να σκεφτούμε ότι η συνιστώμενη ημερήσια δοσολογία είναι μόλις 600 IU. Οι τροφές που περιέχουν φυσικά βιταμίνη D είναι πολύ λίγες και συνοψίζονται στο σολομό, το μουρουνέλαιο, τα λιπαρά ψάρια, τα μανιτάρια, το γάλα και κάποια ακόμη γαλακτοκομικά προϊόντα. Από τη στιγμή που θα καταναλωθεί ή θα παραχθεί η βιταμίνη D μεταφέρεται στο ήπαρ όπου και μετατρέπεται στην κύρια μορφή της την 25(OH)D. Έλλειψη βιταμίνης D θεωρείται όταν τα επίπεδά της είναι κάτω από 20ng/ml και ανεπάρκεια όταν είναι κάτω από 30 ng/ml. Για κάθε 100 IU που καταναλώνουμε, τα επίπεδα στο αίμα αυξάνονται κατά 1ng/ml.     

Η βιταμίνη D πλέον αναφέρεται και ως ορμόνη. Αυτό γιατί έχουν καθοριστεί σαφώς οι τρόποι λειτουργίας της και έχουν ανακαλυφθεί οι υποδοχείς στους οποίους συνδέεται στον οργανισμό. έχουν βρεθεί υποδοχείς ακόμη και στον πυρήνα των κυττάρων, αποδίδοντάς της έτσι πολλές χιλιάδες ρόλους σε σχέση με πριν λίγα χρόνια. Οι περισσότεροι ιστοί του ανθρώπινου οργανισμού, όπως το δέρμα, το παχύ έντερο, το στήθος, ο προστάτης, ο σκελετικός μυς και το κεντρικό νευρικό σύστημα έχουν υποδοχείς βιταμίνης D (VDR). Η πιο πρόσφατη εκτίμηση αναφέρει ότι πάνω από 2000 γονίδια ρυθμίζονται από τη βιταμίνη D. 

Οι πιο συχνές αιτίες χορήγησης βιταμίνης D είναι οι εξής:

Γήρανση
Πόνος στην πλάτη
Οστεοπόρωση
Κυτταρική αναγέννηση
Τερηδόνα
Πτώση του ανοσοποιητικού
Σκλήρυνση κατά πλάκας
Οστεομαλακία
Μυϊκοί σπασμοί
Σύνδρομο Χρόνιας Κόπωσης
Ψωρίαση
Άλλες δερματικές παθήσεις
Ραχίτιδα

Είναι γνωστό ότι αν πάτε να μετρήσετε τα επίπεδα της βιταμίνης D στον οργανισμό σας είναι πολύ πιθανό να ανήκετε στο 90% του πληθυσμού που έχει επίπεδα κάτω του φυσιολογικού. Αυτό αποτελεί εν μέρει παράδοξο καθώς ζούμε σε μια χώρα πλούσια σε ηλιοφάνεια. Παρόλα αυτά, η ενσωμάτωση της δυτικής διατροφής στις συνήθειές μας, η συχνή χρήση αντηλιακών αλλά και ο τρόπος ζωής ο οποίος επιβάλλει μειωμένη μετακίνηση υπό τον ήλιο μειώνει κατά πολύ τη διάρκεια της ενεργούς έκθεσής μας σε αυτόν. Πολλοί επιστήμονες έχουν υποδείξει στην υπεύθυνη ομάδα εργασίας να αυξήσει την επιτρεπόμενη ημερήσια δόση μέχρι και στα 5000 IU ημερησίως. Η μόνη όμως παρέμβαση που έγινε είναι να ανέβει από τα 400 στα 600 IU. Είναι σημαντικό λοιπόν να φροντίσουμε μόνοι μας είτε με την κατανάλωση περισσότερων τροφών που περιέχουν τη βιταμίνη αυτή αλλά και μέσω της μεγαλύτερης έκθεσης στον ήλιο, φυσικά στα επιτρεπτά όρια που δεν προκαλούν περαιτέρω προβλήματα.